THỰC HÀNH TIẾT KIỆM, CHỐNG LÃNG PHÍ

VẤN ĐỀ BỨC THIẾT HIỆN NAY

          Cùng với tham nhũng, một thứ quốc nạn ở nước ta hiện nay, lãng phí cũng là vấn đề gây nhiều tác hại lớn về kinh tế, làm giảm lòng tin của nhân dân, tạo ra những bức xúc trong xã hội. Lãng phí gắn liền với quan liêu, tham nhũng. Nhiều khi do quan liêu mà lãng phí, quan liêu để xảy ra tham nhũng. Tham nhũng và lãng phí đều gây thiệt hại lớn cho Đảng, Nhà nước, tập thể và công dân; ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của đất nước. Nó gây trở ngại lớn đối với quá trình đổi mới xây dựng đất nước; làm thất thoát khoản tài chính, tài sản lớn, làm biến chất cán bộ, công chức, làm xói mòn lòng tin của nhân dân với Đảng và Nhà nước; làm xấu đi hình ảnh Việt Nam trong con mắt của cộng đồng thế giới, trước hết là các nhà đầu tư nước ngoài.

          Biểu hiện của lãng phí rất đa dạng. Có thể lãng phí một nguồn lực, một tài sản vì lý do nào đó không được khai thác, hoặc chậm sử dụng. Lại có thể do sử dụng khai thác không hết năng lực, cầm chừng, bỏ dở hoặc "đắp chiếu" không đưa vào sử dụng, làm hao phí vô hình. Cũng có thể đầu tư cho một dự án, một chương trình phát triển kinh tế - xã hội không khả thi, không đúng mục đích, không đúng nhiệm vụ, chất lượng kém phải phá đi, làm lại hoặc làm xong không sử dụng được, bỏ phí. Cũng có thể do sai lầm ngay từ ban đầu khi lập phương án, luận chứng thuyết minh không sát thực tế, thiếu điều tra cơ bản. Người và cơ quan cấp có thẩm quyền thẩm định phê duyệt lại chủ quan, quan liêu, thiếu trách nhiệm, nóng vội hoặc vì lý do nào đấy mà chuẩn y thiếu đầy đủ các căn cứ, đến khi thực hiện không thành công hoặc kết quả thấp cũng gây ra lãng phí. Cũng có thể lãng phí do phô trương, hình thức, chi phí quá mức cần thiết, hoặc không cần thiết...

          Có thể khái quát tình trạng lãng phí ở nước ta thực sự là căn bệnh mắc phải ở mọi lĩnh vực của đời sống xã hội với mức độ nghiêm trọng khác nhau. Lãng phí trong đầu tư xây dựng cơ bản. Lãng phí trong khu vực doanh nghiệp nhà nước, rõ nhất trong sử dụng đất đai, trong khai thác khoáng sản, tài nguyên. Lãng phí về nguồn lực con người, về chất xám... Lãng phí gây thiệt hại lớn cho Nhà nước và nhân dân, nhưng chưa thật sự được mọi người quan tâm; chưa có biện pháp đấu tranh phòng ngừa; ngăn chặn đúng mức. Lãng phí ngày càng biểu hiện phức tạp, gắn liền với quan liêu, tham ô, tham nhũng.

          Biện pháp chống lãng phí có thể có nhiều, tùy từng điều kiện, hoàn cảnh cụ thể, khó mà đưa ra những biện pháp cụ thể hữu hiệu cho mọi tình huống. Tuy nhiên có thể có những biện pháp chung như sau.

          Một là, thực sự hiệu lực hóa việc thực thi Pháp lệnh, Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong đời sống xã hội. Các cấp, các ngành, các địa phương, đơn vị thường xuyên, liên tục phổ biến rộng rãi để mọi người nhận thức sâu sắc, đúng đắn, đầy đủ về chủ trương tiết kiệm, chống lãng phí của Đảng và Nhà nước. Mọi người chủ động tự giác thực hiện và giám sát người khác cùng thực hiện vì lợi ích chung đồng thời là lợi ích của chính bản thân mình. Có chương trình, kế hoạch, mục tiêu thực hiện tiết kiệm, chống lãng phí về tài chính, tài sản, thời gian, sức lao động... ở đơn vị, cá nhân thật cụ thể trong từng thời kỳ. Có cơ chế công khai minh bạch và kiểm tra giám sát thực hiện kế hoạch đó, thường xuyên tổng kết, đánh giá, rút kinh nghiệm, tìm nguyên nhân để khắc phục điểm chưa tốt, phát huy những kinh nghiệm, việc làm tốt. Tạo kết quả cụ thể về tiết kiệm, chống lãng phí thật sự ở đơn vị được mọi người thừa nhận.

          Hai là, thường xuyên rà soát, bổ sung, hoàn thiện những quy định, quy chế, cơ chế phòng, chống lãng phí, thực hành tiết kiệm. Cuộc sống luôn luôn vận động và phát triển nên những văn bản pháp quy cũng phải theo sát sự biến đổi ấy, làm cho nó có sức sống, có giá trị thực thi. Cùng với đó là đổi mới tư duy, khắc phục những tư tưởng bảo thủ, lối tư duy cũ, quan liêu, hành chính độc đoán chuyên quyền, hách dịch, thiếu dân chủ khi điều hành và giải quyết công việc.

          Ba là, đổi mới những quy định về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Khắc phục một số quy định còn chung chung, chế tài xử lý đối với những người có thẩm quyền quyết định, phê duyệt chi tiêu ngân sách, đầu tư xây dựng cơ bản sai quy định, không sát thực tế, thiếu cơ sở khoa học dẫn đến lãng phí thất thoát. Làm rõ và quy định cụ thể trách nhiệm cá nhân, người đứng đầu để xảy ra lãng phí, thất thoát. Có chế tài cụ thể khen thưởng người có thành tích và xử lý nghiêm, kịp thời người vi phạm.

          Bốn là, rà soát, thẩm định kỹ các dự án đang đầu tư và sẽ đầu tư; bảo đảm khách quan, khoa học, hiệu quả. Kiên quyết loại bỏ những dự án không thiết thực, hiệu quả thấp. Đình hoãn các công trình, dự án không bảo đảm chắc chắn về nguồn vốn hoặc không cân đối về nguồn vốn và các điều kiện khác để kéo dài, dây dưa làm thất thoát lãng phí.

          Năm là, củng cố tổ chức, bộ máy, cán bộ các cấp, các ngành, các cơ quan đầu tư. Xác định cụ thể chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của tập thể, cá nhân trong quản lý, sử dụng tài chính, tài sản của Đảng, Nhà nước và nhân dân. Tăng cường chất lượng tư tưởng, phẩm chất đạo đức cần, kiệm, liêm, chính cho cán bộ, công chức. Đề cao tính chuyên nghiệp, năng lực công tác để thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.

          Sáu là, thực hiện nghiêm chế độ thanh tra, kiểm tra, giám sát một cách thường xuyên, liên tục, toàn diện, khách quan đối với các cá nhân, đơn vị thực hiện tiết kiệm, chống lãng phí. Kết hợp sự giám sát của cơ quan chức năng, cấp lãnh đạo, của quần chúng nhân dân. Thực hiện công khai, minh bạch kết quả kiểm tra, giám sát. Kết luận rõ ràng, khách quan, xử lý kịp thời công tâm công khai những sai phạm bị phát hiện qua kiểm tra, giám sát.

          Bảy là, rà soát, đánh giá khách quan và có biện pháp tích cực giải quyết kịp thời những đơn vị sản xuất kinh doanh, những công trình dự án yếu kém gây thua lỗ, thất thoát. Tập trung hỗ trợ, giúp đỡ, tạo điều kiện cho những đơn vị, cá nhân hoạt động có hiệu quả về kinh tế - xã hội. Phát huy cao độ tính chủ động, sáng tạo của các cá nhân, đơn vị thực hiện tiết kiệm, chống lãng phí, tăng sức cạnh tranh lành mạnh để phát triển.

          Tám là, đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước với thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Đảng, Nhà nước ban hành kịp thời cụ thể những nghị quyết, chủ trương, chính sách, pháp luật về chống lãng phí. Các cấp bộ đảng, chính quyền có quyết tâm cao, thống nhất và kiên quyết chỉ đạo, thực hiện tiết kiệm, chống lãng phí. Cán bộ, đảng viên, công chức gương mẫu thực hiện. Tăng cường tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên, công chức và nhân dân. Tổ chức tốt nhân dân chủ động tham gia kiểm tra, giám sát, thực hiện. Sự quyết tâm thực hiện tiết kiệm, chống lãng phí được thể hiện thống nhất từ các cấp lãnh đạo đến các tầng lớp nhân dân ở cơ sở trong phạm vi toàn xã hội.

                                                                                    Sưu tầm