HỒ CHỦ TỊCH
VÀ PHONG TRÀO THI ĐUA
Trước đây, V.I. Lê Nin đã chỉ ra
rằng: "Một trong những nhiệm vụ của Đảng cộng sản cầm quyền là phải tổ
chức thi đua". Vận dụng quan điểm này vào điều kiện cụ thể của nước ta,
Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến các phong trào thi đua kể cả về lý
luận và thực tiễn trong suốt quá trình cách mạng. Chính Người đã đề xướng phong
trào thi đua yêu nước, chỉ đạo và động viên phong trào này.
Ngay sau hơn hai năm toàn quốc kháng chiến chống thực
dân Pháp xâm lược, đất nước ta gặp rất nhiều khó khăn về quân sự, kinh tế,
ngoại giao... Để vượt qua những khó khăn đó, theo sáng kiến của Người, ngày 27/3/1948 Ban chấp hành
Trung ương Đảng đã ra chỉ thị phát động phong trào thi đua ái quốc để động viên
mọi lực lượng cho kháng chiến và kiến quốc. Tiếp theo , ngày 1/6/1948 Người đã ký sắc lệnh thành
lập Ban vận động thi đua ái quốc các cấp, từ trung ương cho tới xã và các đoàn
thể nhân dân. Người cũng đã chọn và chỉ định những cán bộ chủ chốt cho Ban vận
động Trung ương.
Ngày 1/5/1948 Người ra Lời kêu gọi thi đua yêu nước:
Tất cả các tầng lớp nhân dân" sĩ, nông, công, thương, binh, gái, trai,
già, trẻ, toàn thể quốc dân ta, vô luận ở địa vị nào, làm công việc gì ,phải ra
sức tham gia cuộc thi đua yêu nước, tức là tăng gia sản xuất" để tự cung
tự cấp, có như vậy thì kháng chiến mới" nhất định thắng lợi", kiến
quốc mới "nhất định thành công"
Ngày 11/6/1948
Người viết "Lời kêu gọi thi đua ái quốc" lần đầu tiên đăng trên báo
Cứu quốc, số 968, ngày 24/6/1948 .
Người chỉ ra mục đích của thi đua ái quốc là: "Diệt giặc đói, diệt giặc
dốt, diệt giặc ngoại xâm". Bởi vậy: "Mỗi người dân Việt Nam
Trong mỗi một giai đoạn cách mạng, Người thường quan
tâm chỉ đạo phong trào thi đua yêu nước sát với nhiệm vụ cách mạng của thời kỳ
đó. Ngày 1/5/1952 trong buổi nói chuyện với Đại hội các chiến sĩ thi đua và cán
bộ gương mẫu toàn quốc lần thứ nhất, Người chỉ ra mục đích của thi đua là:
"Nhân dân ta thi đua tăng gia sản xuất và tiết kiệm để cải thiện đời sống
tinh thần và vật chất của quân và dân, cung cấp đầy đủ cho kháng chiến, chuẩn
bị chuyển sang tổng phản công. Quân đội ta thi đua diệt giặc lập công để tiêu
diệt nhiều sinh lực địch, chuẩn bị chuyển sang tổng phản công để kháng chiến
thắng lợi, kiến quốc thành công, hoàn thành dân chủ mới, tiến lên chủ nghĩa xã
hội". Đồng thời Người còn chỉ ra 4 ý nghĩa cơ bản của thi đua, đó là:
1) "Thi đua là đoàn kết: Trong phong trào thi
đua, chúng ta thấy có đủ các dân tộc: Kinh, Thổ, Mán, Mường... Đủ các tín
ngưỡng: Lương có, giáo có, đủ các tầng lớp binh, công, nông, sĩ, đủ các hạng
người già, trẻ, gái, trai, tất cả đều nhằm vào mục đích chung: Tăng gia sản
xuất và diệt giặc lập công". Để quần chúng nhân dân dễ hiểu, Người đã dùng
những từ ngữ đơn giản cùng với các ví dụ cụ thể, dễ hiểu: "Muốn bộ đội đủ
ăn mặc, đủ vũ khí, đánh mạnh thắng nhiều, thì trí thức thi đua phát minh sáng
chế, nông dân thi đua làm nhiều lúa nhiều bông, công nhân thi đua sản xuất
nhiều súng đạn. Trong lúc thi đua diệt giặc lập công, thì bộ đội luôn luôn nhớ
đến đồng bào và khuyến khích lẫn nhau: Diệt sạch giặc đi để đồng bào được làm
ăn yên ổn.
Thế là thi đua tăng cường đoàn kết, mà đoàn kết đẩy
mạnh thi đua Đoàn kết ấy là đoàn kết thật sự và rất chặt chẽ".
2) "Thi đua là yêu nước: Thi đua là một cách yêu
nước thiết thực và tích cực. Các chiến sĩ thi đua đều tăng năng suất từ gấp
rưỡi trở lên..." "Kết quả là lực lượng của ta về mọi mặt đều tăng gấp
đôi. Ta sẽ diệt giặc gấp đôi, thắng lợi gấp đôi, kiến quốc sẽ thành công gấp
đôi. Kết quả là dân giàu nước mạnh. Cho nên có thể nói: Thi đua là yêu nước,
yêu nước thì phải thi đua và những người thi đua là những người yêu nước
nhất".
3) " Thi đua là tinh thần quốc tế : Nhân dân Liên
Xô, Trung Quốc và các nước bạn khác cho chúng ta nhiều kinh nghiệm thi đua.
Chúng ta học nhiều kinh nghiệm thi đua ở các nước bạn và ta sẽ cố gắng thi đua
với các nước bạn để cùng các nước bạn tiến bộ. Đó là tinh thần quốc tế".
4) "Thi đua cải tạo con người: Lao động sáng tạo
xã hội. Thi đua để cải tạo con người... Phong trào thi đua đã làm cho công nông
binh trí thức hóa, và trí thức thì lao động hóa".
Bác khen ngợi các chiến sĩ thi đua "là những
người mới, những người luôn luôn cố gắng thực hành cần kiệm, liêm chính, là
những người tôi trung của nhân dân, con hiếu của tổ quốc". Để phát triển
phong trào thi đua có kết quả, Người còn căn dặn: "Chúng ta phải chống
bệnh quan liêu, chống nạn tham ô, lãng phí. Vì bệnh quan liêu sẽ ngăn trở phong
trào thi đua, nó làm chậm tiến và nạn tham ô, lãng phí sẽ làm giảm bớt những
kết quả của phong trào thi đua". Người còn chỉ ra mộtcách cụ thể về nội
dung, mức và cách thi đua:
Về nội dung thi
đua Người chỉ ra:
"Thi đua tăng gia sản xuất và tiết kiệm thì:
- Tăng năng suất: Làm mau, làm tốt, làm nhiều.
- Ra sức tiết kiệm: Nguyên liệu, vật liệu, sức lao
động, thì giờ.
Tiết kiệm để giúp tăng gia. Tăng gia để thực hiện tiết
kiệm...
Thi đua diệt giặc lập công thì: Luyện tập giỏi, diệt
nhiều địch, khắc phục khó khăn, chấp hành mệnh lệnh, làm tròn nhiệm vụ".
Về mức thi đua
Người cũng chỉ rõ: Phải tiến dần và tiến mãi... Trí khôn, sự học hỏi, sáng
kiến, tiến bộ và tinh thần hy sinh của người không có hạn. Người chỉ ra cụ thể:
"Ai thi đua với ai? Thi đua giữa người này với người khác, đơn vị này với
đơn vị khác... ngành này có thể và nên thi đua với những ngành khác".
Cách thi đua trong mỗi ngành là khác nhau: "Trong
bộ đội thì phát huy quân sự dân chủ. Các ngành thì nâng cao kỹ thuật. Gom góp
sáng kiến. Rút kinh nghiệm, tổng kết kinh nghiệm , trao đổi và phổ biến kinh
nghiệm. Sáng kiến và kinh nghiệm là của quý chung của cả dân tộc. Chúng ta phải
ra sức làm cho nó dồi dào thêm và lan rộng mãi". Do vậy "Việc phổ
biến sáng kiến và kinh nghiệm là phận sự của quân đội, cả đoàn thanh niên, công
đoàn và nông hội. Chính quyền cũng phải săn sóc giúp đỡ việc này". Các
phương tiện thông tin đại chúng như văn nghệ và báo chí phải điều tra, tuyên
truyền, khen ngợi các điển hình tốt góp phần vào phong trào thi đua ái quốc.
Hưởng ứng lời kêu gọi thi đua ái quốc của Người, cả
nước đã dấy lên phong trào thi đua sôi nổi, rộng khắp. Để tổng kết phong trào
thi đua ái quốc đầu tiên đó, Hội nghị anh hùng, chiến sĩ thi đua lần thứ nhất
đã được triệu tập năm 1952. Nhà nước ta đã tuyên dương 7 anh hùng trong đó có 4
anh hùng quân đội, 3 anh hùng lao động và 150 chiến sĩ thi đua. Phong trào thi
đua ái quốc ngày càng phát triển sâu rộng, do vậy tới đợt tuyên dương anh hùng
và chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ hai (1958) có 26 anh hùng lao động, 69
anh hùng quân đội và 446 chiến sĩ thi đua thay mặt cho hơn 42700 chiến sĩ thi
đua. Người tuyên dương và khen ngợi: "Anh hùng, chiến sĩ thi đua đã là
những người tiên phong trong sản xuất, mà cũng là gương mẫu về đạo đức cách mạng.
Họ đặt lợi ích chung của dân tộc trên lợi ích riêng của cá nhân. Họ toàn tâm,
toàn ý phục vụ nhân dân... Đó là những đức tính cách mạng mà chúng ta cần phải
học tập các anh hùng, chiến sĩ thi đua". Để động viên nhiều người tham gia
phong trào thi đua, nếu có dịp đến thăm các cơ sở ,các đơn vị, Người thường nêu
những tấm gương người tốt việc tốt để làm gương cho những người khác noi theo.
Những tấm gương đó có tác dụng rất lớn khích lệ đông đảo nông dân sản xuất
giỏi.
Người đã dùng huy hiệu của Người làm phần thưởng cho
những gương người tốt việc tốt, cho các phong trào thi đua sản xuất giỏi, làm
thủy lợi giỏi, chăm trâu bò béo, bắn rơi máy bay Mỹ... Từ năm 1959 đến năm 1969
Người đã tặng 3972 huy hiệu. Người còn cử đồng chí Hà Huy Giáp, ủy viên Trung
ương Đảng hồi đó phụ trách việc xuất bản sách "người tốt việc tốt".
Người còn căn dặn phải làm sách cỡ nhỏ để tiện cho nhiều người được đọc. Các
tập sách "Hậu phương thi đua với tiền phương", "Việc nhỏ nghĩa
lớn"... đã được rất nhiều người ưa thích và là sách gối đầu giường của
nhiều người lúc đó. Hiện nay trên bàn làm việc của Người ở nhà sàn chúng ta còn
thấy một số cuốn sách người tốt việc tốt.
Trong thời gian qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng do Bác
Hồ sáng lập, với tinh thần yêu nước nồng nàn, toàn dân ta đã tích cực tham gia
vào các phong trào yêu nước như: Diệt giặc đói, diệt giặc dốt, diệt giặc ngoại
xâm, các phong trào: 5 xung phong, thanh niên " 3 sẵn sàng", thiếu
niên "làm nghìn việc tốt", phụ nữ "3 đảm đang"... Từ ngày
thành lập nước tới nay đã có hơn 10 triệu tập thể và cá nhân được nhận những
phần thưởng cao quý mà Đảng, Nhà nước trao tặng. Trong đó có 4553 anh hùng lao
động, anh hùng lực lượng vũ trang, có 44269 mẹ Việt Nam
Trong công cuộc đổi mới của đất nước ta hiện nay cũng
đang dấy lên các phong trào thi đua sôi nổi: Phong trào "Thanh niên tham
gia phát triển nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới" có tác dụng cổ vũ
thanh niên sản xuất kinh doanh có hiệu quả, nhờ đó đã tạo dựng một lớp thanh
niên nông thôn năng động sáng tạo, làm kinh tế giỏi, góp phần chuyển dịch cơ
cấu kinh tế nông thôn, xóa đói giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới. Trong hơn 5
năm qua, Đoàn thanh niên các cấp đã giúp 364900 đoàn viên vay vốn làm ăn với số
vốn hơn 463 tỷ đồng từ các nguồn vốn khác nhau. Phong trào "Thanh niên tự
giúp nhau vốn làm ăn" đã giúp được 225043 đoàn viên thanh niên với số vốn
hơn 74 tỷ đồng; Hàng triệu thanh niên được tập huấn về khoa học kỹ thuật nghề
nông, xây dựng các điểm trình diễn kỹ thuật, duy trì tốt hoạt động của các câu
lạc bộ khuyến nông, đảm nhận và hoàn thành hàng nghìn công trình thanh niên,
trị giá hơn 147 tỷ đồng...
Lời kêu gọi thi đua ái quốc của Bác Hồ đã đi vào lịch
sử của dân tộc ta như một chân lý. Suốt thời gian đã qua, dưới sự lãnh đạo của
Đảng, với tinh thần thi đua yêu nước nồng nàn, quân và dân ta đã lập nên nhiều
chiến công vẻ vang: Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954), chiến thắng B52
(12/1972), chiến dịch Hồ Chí Minh và đại thắng mùa xuân (30/4/1975), sự nghiệp
đổi mới đất nước (từ năm 1986) đã thu được những thành tựu to lớn. Chúng ta tin
tưởng chắc chắn rằng: Với tinh thần thi đua yêu nước của toàn dân, với sự hợp
tác giúp đỡ của bạn bè quốc tế, công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất
nước nhất định sẽ thành công, góp phần thực hiện di chúc của Người: Xây dựng
nước Việt Nam giàu mạnh, xã hội công bằng văn minh.
Anh Dung-st
Nhận xét
Đăng nhận xét